Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Başvuru, Süreler, İtiraz ve Tapu Şerhi (2026)
- Riskli yapı tespitini öncelikle malikler veya kanuni temsilcileri, masrafı kendilerine ait olmak üzere Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşa yaptırır; talep elektronik sistem üzerinden açılır.
- Her bina için kural olarak tek bir riskli yapı raporu düzenlenebilir; rapor İl Müdürlüğünce incelenir ve eksik yoksa en geç 10 iş günü içinde tapuya beyan olarak bildirilir.
- Tespit binaya asılır, maliklere e-Devlet'ten bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir; ilanın son gününden itibaren 15 gün içinde Müdürlüğe itiraz edilebilir.
- Tespit kesinleşince idare, binanın yıktırılması için maliklere 90 günü geçmeyen bir süre verir; Kanun kapsamındaki işlemlere karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde dava açılabilir.
Kentsel dönüşümün ilk ve en önemli adımı riskli yapı tespitidir. Kira yardımı, Yarısı Bizden desteği, vergi ve harç muafiyetleri ve salt çoğunlukla karar alma imkânı ancak bu tespitle açılır. Aşağıda süreci 6306 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin 7. ve 8. maddelerine göre özetliyoruz.
Riskli yapı nedir?
Riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Tespit, Yönetmelik ekindeki Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar ve Bakanlığın yazılımı kullanılarak yapılır. İnşaat halinde olup içinde oturulmayan yapılar ile metruk yapılar tespite konu edilmez.
Kim yaptırır, nereye başvurulur?
- Tespiti öncelikle malikler veya kanuni temsilcileri, masrafı kendilerine ait olmak üzere yaptırır.
- Başvuru, Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara yapılır; talep Bakanlığın elektronik yazılım sistemine kaydedilir.
- Başkanlık veya belediye tespiti resen de yapabilir ya da süre vererek maliklerden isteyebilir; bu durumda masraflardan malikler hisseleri oranında sorumludur.
- Sistem kaydından sonra 2 ay içinde tespit yapılmazsa maliklerden birinin talebiyle, 6 ay içinde yapılmazsa resen kayıt silinir.
Tespit nasıl yapılır?
Lisanslı kuruluş binada rölöve (mevcut durum ölçümü) çıkarır, kolon ve perdelerden karot (beton numunesi) alır, donatıyı inceler ve verileri Bakanlık yazılımında analiz eder. Bağımsız bölümlere girilmesine izin verilmezse, mülki idare amirinin izniyle kolluk eşliğinde tespit yapılabilir.
Her bina için kural olarak yalnızca bir riskli yapı raporu düzenlenebilir; itiraz, yargı kararı veya rapora aykırılık gibi istisnalar dışında ikinci rapor alınamaz. Bu yüzden kuruluş seçimi önemlidir.
Süreler: tespitten kesinleşmeye
| Adım | Süre / kural |
|---|---|
| Rapor Müdürlüğe gönderilir | Elektronik sistem üzerinden |
| Eksik varsa kuruluşa iade | Kuruluş 30 gün içinde düzeltir |
| Tapuya beyan | Eksik yoksa en geç 10 iş günü |
| Bildirim | Tutanak binaya asılır, e-Devlet bildirimi, muhtarlıkta 15 gün ilan |
| Tebliğ tarihi | Muhtarlık ilanının son günü |
| İtiraz | İlanın son gününden itibaren 15 gün |
| Yıkım için süre | İdare 90 günü geçmeyen süre verir |
Tespitin sonucu tapu kaydının beyanlar hanesine işlenir; buna halk arasında "riskli yapı şerhi" denir. Binanızın riskli yapı kaydını e-Devlet'teki Bakanlık hizmetinden sorgulayabilirsiniz.
İtiraz ve dava
- İtiraz: Malikler veya kanuni temsilcileri (vefat halinde mirasçılar), ilanın son gününden itibaren 15 gün içinde Müdürlüğe dilekçe verir. İtirazı teknik heyet inceler; süresinde yapılmayan itirazlar işleme alınmaz.
- Dava: 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idari yargıda dava açılabilir.
Tespit, itiraz veya yargı kararıyla değişirse durum tapuya bildirilir.
Tespitten sonra: yıkım mı, güçlendirme mi?
Tespit kesinleşince idare, maliklerden binayı 90 günü geçmeyen süre içinde tahliye edip yıktırmasını ister. Bu süre içinde malikler isterse güçlendirme yoluna da gidebilir; bunun için güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespiti, kat malikleri kararı, proje ve ruhsat gerekir. Sonraki adımları kentsel dönüşüm süreci rehberimizde anlattık.
ÇET Yapı ile
Riskli yapı tespiti sonuçlanan binalarda ÇET Yapı fizibilite, proje ve inşaat sürecini üstlenir. Binanız için bilgi almak isterseniz ön başvuru formunu doldurun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki uyuşmazlıklarda avukata danışınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Riskli yapı tespitini kim yaptırabilir?
Öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri, masrafları kendilerine ait olmak üzere yaptırır. Başkanlık veya belediye de tespiti resen yapabilir ya da süre vererek maliklerden isteyebilir.
Riskli yapı tespitine nereden başvurulur?
Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara başvurulur. Talep, Bakanlığın elektronik yazılım sistemi üzerinden kaydedilir; kayıttan sonra iki ay içinde tespit yapılmazsa maliklerden birinin talebiyle kayıt silinebilir.
Riskli yapı tespiti kaç günde sonuçlanır?
Saha çalışması ve laboratuvar süresi kuruluşa göre değişir. Rapor Müdürlüğe gönderildikten sonra incelenir; eksik yoksa riskli bulunan yapı en geç 10 iş günü içinde tapuya bildirilir, ardından muhtarlıkta 15 gün ilan edilir.
Riskli yapı tespitine nasıl itiraz edilir?
Malikler veya kanuni temsilcileri, muhtarlıktaki ilanın son gününden itibaren 15 gün içinde yapının bulunduğu yerdeki Müdürlüğe dilekçe ile itiraz eder. İtirazı teknik heyet değerlendirir.
Riskli yapı tespiti engellenirse ne olur?
Binaya girişe izin verilmemesi gibi engellemelerde, mülki idare amirinin izniyle kolluk kuvveti eşliğinde tespit resen yapılabilir; engelleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur.
Kaynaklar
Projeniz için bizimle görüşün
Eğitim yapıları, konut, kentsel dönüşüm ve restorasyon projelerinizde 1993 yılından bu yana edindiğimiz deneyimi paylaşmaya hazırız.
Ön Başvuru Yapınİletişime Geçin