Kentsel Dönüşümde Kiracı Hakları 2026: Tahliye Süresi, Taşınma Yardımı ve Vergi İstisnası
- Riskli yapıda kiracı olarak oturan veya işyeri işletenlere, aylık kira yardımı tutarının 2 katı tek seferlik ödeme yapılabilir; İstanbul için bu tutar 16.000 TL'dir.
- İstanbul'daki Yarısı Bizden kampanyasında 125.000 TL taşınma desteği, konutta kim oturuyorsa ona ödenir; kiracı oturuyorsa kiracıya.
- Riskli yapının tahliyesi zorunludur; idare maliklere en fazla 90 gün süre verir ve tebligat muhtarlıkta 15 günlük ilanla yapılır. Süresinde tahliye edilmeyen bina kolluk eşliğinde boşaltılabilir.
- En az bir yıldır riskli yapıda oturan kiracılar, yeni yapılardaki ilk edinim işlemlerinde ve bu amaçla kullanılan kredilerde Kanun'daki vergi ve harç istisnalarından yararlanabilir.
Oturduğunuz bina riskli yapı ilan edildiğinde en çok merak edilen konular, ne kadar sürede çıkmanız gerektiği ve hangi desteklerin size ait olduğudur. Kentsel dönüşüm mevzuatı kiracıları malikler kadar kapsamlı korumaz, ancak bilinmesi gereken önemli haklar vardır.
Kiracıya hangi yardımlar yapılır?
| Destek | Kime | Tutar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tek seferlik kira yardımı | Konutta kiracı olarak oturan veya işyeri işleten | Aylık kira yardımının 2 katı (İstanbul 16.000 TL) | Uygulama Yönetmeliği md. 16 |
| Yarısı Bizden taşınma desteği | İstanbul'da konutta oturan (kiracıysa kiracı) | 125.000 TL, tek sefer | Bakanlık kampanya esasları |
| Vergi, harç ve BSMV istisnaları | En az 1 yıldır oturan kiracı | Yeni yapılardaki ilk edinim ve kredi işlemlerinde | Kanun md. 7 |
İl gruplarına göre tek seferlik kira yardımı: İstanbul 16.000 TL; Ankara, İzmir, Antalya, Bursa 13.000 TL; diğer büyükşehirler 11.000 TL; diğer iller 9.000 TL. Tutarlar Bakanlığın 2025'ten itibaren geçerli son açıklamasına dayanır; ayrıntılar kira yardımı rehberimizde.
Kiracılara aylık kira yardımı yapılmaz; aylık yardım maliklere aittir.
Tahliye süresi ve süreç
- Riskli yapı tespiti binaya asılır, maliklere e-Devlet'ten bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir.
- Tespit kesinleşince idare, maliklerden binanın 90 günü geçmeyen süre içinde tahliye edilip yıktırılmasını ister.
- Tahliye ve yıkım tebligatı da binaya asılarak ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilerek yapılır; ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır.
- Kanun'a göre yapıların tahliyesi verilen süre içinde mecburidir. Süresinde boşaltılmayan yapılar, mülki amirin izniyle kolluk eşliğinde tahliye edilebilir.
Pratikte ev sahibiniz sizi daha erken bilgilendirir; ama yasal süreyi tebligat başlatır. Binanızın riskli yapı durumunu e-Devlet'teki Bakanlık hizmetinden kontrol edebilirsiniz.
Kira sözleşmesi, depozito ve peşin kira
Riskli yapı kararı ve tahliye zorunluluğu karşısında kiracının binada kalmaya devam etme hakkı yoktur. Depozito iadesi ve peşin ödenmiş kiraların mahsubu ise ev sahibinizle aranızdaki kira sözleşmesine ve Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre çözülür. Uyuşmazlık varsa bir avukattan destek almanızı öneririz.
En az bir yıldır oturan kiracıların ek hakları
6306 sayılı Kanun, riskli yapıda en az bir yıldır kiracı olarak oturan veya işyeri bulunanları ayrıca korur:
- Dönüşümle ortaya çıkan yeni yapılardan ilk edinim, devir, tescil ve ipotek işlemlerinde noter, tapu ve belediye harçları ile damga vergisi istisnası,
- Bu amaçla kullanılan kredilerde banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnası,
- İdare uygulamalarında konut, işyeri, kredi veya konut sertifikası verilebilmesi.
Bu haklardan yararlanmak için kiracılığın ve ikametin belgelenmesi gerekir; güncel tarihli kira sözleşmesi ve adres kaydınızı saklayın.
İşyeri kiracıları
Riskli yapıda işyeri işleten kiracılar da konut kiracılarıyla aynı şekilde 2 kat tek seferlik kira yardımından yararlanabilir. Yarısı Bizden'de işyerleri için hibe ve kredi maliklere yöneliktir.
Kiracılar için kısa kontrol listesi
- Kira sözleşmenizin ve adres kaydınızın güncel olduğundan emin olun.
- Tahliye tebligatının tarihini not alın; başvuru süresi tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıldır.
- Başvuruyu İl Müdürlüğüne (yetki devri varsa belediyeye) yapın.
- Yarısı Bizden kapsamındaki projelerde taşınma desteği için ev sahibinizle iletişimde kalın.
ÇET Yapı'nın yaklaşımı
ÇET Yapı olarak üstlendiğimiz kentsel dönüşüm projelerinde tahliye takvimini maliklerle birlikte erken netleştiriyor, kiracıların bilgilendirilmesine destek oluyoruz. Süreç hakkında bilgi almak için kentsel dönüşüm sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için avukata danışınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Kentsel dönüşümde kiracı taşınma yardımı ne kadar?
Bakanlık kira yardımı kapsamında kiracıya aylık tutarın iki katı tek seferlik ödeme yapılabilir: İstanbul'da 16.000 TL, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa'da 13.000 TL. İstanbul'da Yarısı Bizden kapsamındaki projelerde ayrıca konutta oturana 125.000 TL taşınma desteği ödenir.
Kiracı aylık kira yardımı alabilir mi?
Hayır. Aylık kira yardımı maliklere yapılır; kiracılara tek seferlik ödeme yapılır.
Kentsel dönüşümde kiracının tahliye süresi ne kadar?
Riskli yapı tespiti kesinleşince idare, maliklerden binanın tahliye edilip yıktırılması için 90 günü geçmeyen bir süre verir. Tebligat binaya asılarak, e-Devlet'ten ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilerek yapılır; pratikte kiracıların bu süre içinde taşınması gerekir.
Kiracı çıkmazsa ne olur?
Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesi verilen süre içinde zorunludur. Süresinde tahliye edilmeyen yapılar mülki amirin izniyle kolluk kuvveti eşliğinde boşaltılabilir ve engelleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur.
Kiracı yardım başvurusunu nereye yapar?
Riskli yapılarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne veya yetki devri yapılmışsa belediyeye; tahliye ya da yıkım tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurulur. Kira sözleşmesi ve ikamet kaydı genellikle istenir.
Kaynaklar
Projeniz için bizimle görüşün
Eğitim yapıları, konut, kentsel dönüşüm ve restorasyon projelerinizde 1993 yılından bu yana edindiğimiz deneyimi paylaşmaya hazırız.
Ön Başvuru Yapınİletişime Geçin